Ba loại hàng xuất đi Úc phải xử lý kiểm dịch trước ngày 1 tháng 9

Tóm tắt nhanh: Từ ngày 01/09/2026 đến hết ngày 30/04/2027, Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Úc (DAFF) chính thức kích hoạt mùa kiểm dịch bọ xít nâu hại cây (Brown Marmorated Stink Bug – BMSB) niên vụ 2026–2027 với hàng loạt điểm siết chặt mới. Theo Thông báo Ngành Nhập khẩu số 138-2026 do DAFF và Liên minh Thương mại & Vận tải Úc (FTA) công bố trung tuần tháng 8, toàn bộ hàng hóa thuộc danh mục nguy cơ cao (Target High Risk Goods) như máy móc cơ khí, thiết bị điện, phương tiện vận tải và đồ gỗ sản xuất hoặc quá cảnh từ các quốc gia trong danh sách theo dõi bắt buộc phải xử lý nhiệt hoặc hun trùng trước khi cập cảng Úc. Điểm thay đổi đặc biệt quan trọng trong mùa vụ năm nay là DAFF căn cứ tuyệt đối vào ngày “Shipped on Board” trên Vận đơn đường biển (Ocean Bill of Lading) và đã bãi bỏ hoàn toàn chính sách hàng rớt tàu (Rolled Goods Policy). Bất kỳ lô hàng nguy cơ cao nào chưa qua xử lý ngoài nước (offshore treatment) mà có ngày bốc tàu từ 01/09 trở đi đều bị từ chối nhập cảnh và buộc tái xuất ngay lập tức. Bài viết phân tích chi tiết 3 nhóm hàng trọng điểm, những điểm sửa đổi quy định cốt lõi và cung cấp cẩm nang hành động cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.

Chỉ còn chưa đầy hai tuần nữa, mùa kiểm dịch bọ xít nâu hại cây (BMSB) thường niên của thị trường Úc và New Zealand sẽ chính thức bước vào giai đoạn kiểm soát gắt gao. Đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam đang có các chuyến hàng vận chuyển sang châu Đại Dương, việc nắm bắt chuẩn xác các mốc thời gian chứng từ và biện pháp kỹ thuật xử lý hàng hóa là yếu tố sống còn để ngăn ngừa rủi ro hàng bị từ chối tại cảng đến.

Quy định kiểm dịch bọ xít nâu BMSB mùa 2026–2027 chính thức kích hoạt

Theo thông báo cập nhật từ Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Úc (DAFF), chương trình kiểm soát dịch hại sinh học đối với loài bọ xít nâu Halyomorpha halys (BMSB) sẽ áp dụng cho tất cả các chuyến tàu cập cảng nước này kể từ ngày 01/09/2026 đến hết ngày 30/04/2027. Đây là loài côn trùng gây hại nghiêm trọng cho ngành nông nghiệp và thảm thực vật bản địa của Úc, có tập tính trú ẩn sâu trong các khe kẽ máy móc, bao bì gỗ, container hàng hóa và phương tiện vận tải cơ giới trong mùa đông.

Trong các năm qua, cơ quan an ninh sinh học Úc duy trì danh sách các quốc gia có nguy cơ cao (Target Risk Countries) và các nhóm hàng hóa mục tiêu (Target High Risk Goods). Khi các lô hàng thuộc nhóm này được vận chuyển bằng vận tải đường biển quốc tế sang Úc, chủ hàng phải xuất trình chứng thư xử lý kiểm dịch đạt chuẩn trước khi dỡ hàng tại các cảng Sydney, Melbourne, Brisbane hay Fremantle.

Năm nay, DAFF tiếp tục mở rộng sự giám sát đối với các luồng hàng hóa trung chuyển qua các cảng hub khu vực châu Á. Dù Việt Nam hiện không nằm trong danh sách các nước có quần thể bọ xít nâu tự nhiên định cư, các lô hàng máy móc hoặc nguyên liệu nhập khẩu từ châu Âu, Bắc Mỹ, Đông Á sau đó gia công đóng gói và xuất khẩu sang Úc vẫn thuộc diện điều tra dịch tễ nghiêm ngặt nếu phát hiện dấu vết sinh vật ngoại lai.

Ba nhóm hàng xuất khẩu nguy cơ cao bắt buộc phải xử lý kiểm dịch

Theo hướng dẫn phân loại mã biểu thuế hài hòa (HS Code) từ DAFF và Liên minh Thương mại Vận tải FTA, có 3 nhóm mặt hàng xuất khẩu chủ lực thuộc diện “Nguy cơ cao mục tiêu” (Target High Risk Goods) bắt buộc phải qua quy trình xử lý nhiệt (Heat Treatment) hoặc hun trùng hóa chất đạt chuẩn trước khi xuất khẩu:

Nhóm phương tiện vận tải, máy móc và thiết bị cơ khí công nghiệp

Bao gồm toàn bộ các mặt hàng thuộc Chương 84 (lò phản ứng hạt nhân, nồi hơi, máy móc và thiết bị cơ khí), Chương 85 (máy điện, thiết bị điện và linh kiện điện tử) và Chương 87 (xe cộ, ô tô, rơ-moóc và phụ tùng cơ giới). Đây là nhóm hàng có cấu trúc rỗng phức tạp, nhiều ngóc ngách động cơ và khung gầm kim loại kín gió – môi trường lý tưởng để bọ xít trú ẩn ngủ đông. Toàn bộ các lô hàng FCL (nguyên container) hoặc hàng rời Breakbulk thuộc nhóm này phải được cấp chứng nhận xử lý ngoài nước (Offshore Treatment Certificate) bởi đơn vị được DAFF công nhận.

Nhóm sản phẩm kim loại, sắt thép và cấu kiện xây dựng

Bao gồm các sản phẩm thuộc Chương 72 (sắt thép nguyên liệu), Chương 73 (các sản phẩm làm từ sắt thép như bu lông, ốc vít, ống dẫn, kết cấu nhà xưởng) và các kim loại cơ bản khác (Chương 74 đến 83). Do đặc tính lưu kho ngoài trời tại các bãi tập kết vật liệu trước khi đóng hàng, các cấu kiện thép dễ bị bọ xít xâm nhập vào các lỗ rỗng kết cấu và pallet gỗ chèn lót hàng hóa.

Nhóm gỗ, sản phẩm gỗ, đồ nội thất và gốm sứ thủy tinh

Bao gồm Chương 44 (gỗ và các mặt hàng bằng gỗ), Chương 45 (gỗ bần), Chương 68 và 69 (sản phẩm bằng đá, thạch cao, xi măng, gốm sứ xây dựng), Chương 94 (đồ nội thất, giường tủ, đệm mút và bộ đèn). Các doanh nghiệp xuất khẩu đồ gỗ nội thất cần phân biệt rõ giữa tiêu chuẩn hun trùng kiểm dịch thực vật thông thường (ISPM 15 cho vật liệu chèn lót) và quy trình xử lý kiểm dịch bọ xít nâu BMSB chuyên biệt cho toàn bộ lô hàng.

Khi chuẩn bị chứng từ packing list đóng gói hàng hóa và khai báo hải quan, doanh nghiệp cần mô tả chi tiết quy cách đóng gói, vật liệu pallet và mã HS chính xác để tránh bị hải quan Úc giữ hàng do nghi ngờ sai lệch chủng loại.

Rủi ro tái xuất hàng hóa khi Úc bãi bỏ chính sách hàng rớt tàu

Điểm mấu chốt mang tính bước ngoặt mà các giám đốc logistics và trưởng phòng xuất nhập khẩu cần lưu ý trong mùa vụ 2026–2027 là hai thay đổi thủ tục then chốt từ DAFF:

Mốc tính tuân thủ duy nhất là ngày Shipped on Board trên Bill tàu

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu thường quen với thông lệ chỉ cần container được hạ vào bãi cảng (Gate-in) trước ngày 01/09 là được miễn trừ áp dụng quy định mới. Tuy nhiên, DAFF khẳng định mốc pháp lý duy nhất để xác định lô hàng có phải áp dụng biện pháp kiểm dịch BMSB hay không là ngày hàng thực tế được xếp lên boong tàu (“Shipped on Board Date” hoặc “Laden on Board Date”) được ghi nhận trên Vận đơn đường biển (Ocean B/L). Mọi mốc thời gian khác như ngày cấp lệnh hạ bãi, ngày vào cổng hay ngày phát hành booking note đều hoàn toàn vô hiệu.

Hủy bỏ hoàn toàn chính sách hàng rớt tàu Rolled Goods Policy

Trong các niên vụ trước, nếu một container đã vào cảng trước hạn chót 01/09 nhưng bị hãng tàu làm rớt tàu (rollover) do thiếu chỗ hoặc trễ lịch trình sang sau ngày 01/09, chủ hàng có thể nộp đơn xin miễn trừ theo cơ chế Rolled Goods Policy.

Kể từ mùa vụ 2026–2027, DAFF đã chính thức khai tử chính sách này. Điều này đồng nghĩa với việc nếu lô hàng thuộc diện nguy cơ cao chưa được hun trùng BMSB, dù đã hạ bãi từ ngày 25/08 nhưng bị hoãn chuyến sang ngày 02/09 mới rời cảng xuất, lô hàng đó sẽ lập tức bị coi là vi phạm an ninh sinh học khi đến Úc. Hậu quả là toàn bộ container sẽ bị từ chối dỡ hàng tại cảng đến, không được phép xử lý onshore và buộc phải tái xuất (Direct Re-export) hoặc tiêu hủy với toàn bộ chi phí do chủ hàng gánh chịu.

Giải pháp chủ động cho doanh nghiệp xuất khẩu hàng đi Úc trước mùa cao điểm

Để bảo vệ an toàn cho chuỗi cung ứng và loại bỏ triệt để nguy cơ phát sinh chi phí phạt tái xuất hàng trăm triệu đồng, các chuyên gia tư vấn logistics tại HL Shipping khuyến nghị doanh nghiệp thực hiện ngay 3 giải pháp trọng tâm:

1. Rà soát lại toàn bộ lịch trình tàu xuất khẩu trong nửa cuối tháng 8

Các lô hàng chốt theo điều kiện giao hàng FOB hoặc hợp đồng Incoterms CIF dự kiến bốc tàu trong tuần cuối tháng 8 cần được theo dõi sát sao tiến độ cập cảng của tàu mẹ. Nếu có bất kỳ dấu hiệu hoãn chuyến (delay) nào khiến ngày Shipped on Board có nguy cơ trượt qua ngày 01/09, doanh nghiệp phải lập tức liên hệ đơn vị dịch vụ để kích hoạt phương án xử lý kiểm dịch offshore dự phòng ngay tại Việt Nam.

2. Lựa chọn phương pháp xử lý kiểm dịch được DAFF phê duyệt

Hiện nay, DAFF công nhận 3 phương pháp xử lý BMSB chính thức:

• Xử lý nhiệt (Heat Treatment): Duy trì nhiệt độ lõi tối thiểu 56°C trong ít nhất 30 phút đối với hàng hóa thích hợp (gỗ, kim loại không nhạy nhiệt).
• Hun trùng bằng Methyl Bromide (CH3Br): Liều lượng và thời gian ủ bạt theo quy định chuẩn của DAFF cho từng thang nhiệt độ môi trường.
• Biện pháp mới bổ sung năm 2026: Hóa chất Ethyl Formate đã chính thức được đưa vào danh mục xử lý an toàn sinh học onshore tại Úc cho một số nhóm hàng chuyên biệt.

Chủ hàng cần phối hợp với đơn vị cung cấp dịch vụ hải quan trọn gói để lựa chọn cơ sở hun trùng có mã số chứng chỉ hành nghề hợp lệ nằm trong hệ thống Giám sát Nhà cung cấp Xử lý Ngoài nước (AEI Scheme) của DAFF.

3. Đảm bảo độ thông thoáng đóng hàng (Packing Cleanliness)

Trước khi đóng hàng vào container, cần vệ sinh sạch sẽ sàn và vách thùng chứa, loại bỏ toàn bộ rác hữu cơ, đất cát, lá khô và côn trùng. Khi xếp hàng, cần để lại khoảng trống thông thoáng tối thiểu ở nóc và cửa container để khí hun trùng có thể thẩm thấu đồng đều, đảm bảo nồng độ kiểm tra đạt yêu cầu kỹ thuật.

—

Nguồn tham khảo quốc tế (Sources)

• Australian Department of Agriculture, Fisheries and Forestry (DAFF): BMSB Seasonal Measures 2026–2027 Policy & Target Risk Goods List (August 2026).
• Freight & Trade Alliance (FTA Australia): Import Industry Advice Notice No. 138-2026 on BMSB Compliance and Rolled Goods Policy Removal.
• Biosecurity New Zealand (MPI): Joint Trans-Tasman Biosecurity Alert on Brown Marmorated Stink Bug Management 2026–2027.
• The Loadstar & Container News: Analysis of Seasonal Biosecurity Impacts on Asia-Oceania Ocean Freight Lanes (August 2026).

Về chúng tôi

HL Shipping Co.,Ltd là một đơn vị giao nhận vận tải có trụ sở tại Hồ Chí Minh, Việt Nam. Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vân tải biển và hàng không. Chúng tôi tự tin là địa chỉ lý tưởng để cung cấp các dịch vụ vận tải hàng hóa, logistics. Đáp ứng được mọi yêu cầu của Quý Khách. Nếu bạn cần hỗ trợ gì về khai báo hải quan, vận tải hàng hóa nội địa…. Thì gọi ngay HLshipping để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí.

• Địa chỉ: Tầng 3, Tòa nhà Bảo Minh, 217 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Xuân Hoà, Quận 3, Tp.Hồ Chí Minh
• Phone: +84 28 39956117 
• Email: info@hlshipping.com
• Fanpage: Fb/hlshipping.com.vn
• Google review: https://g.page/hlshipping?gm