Thủ tục xuất khẩu sang Úc và những lưu ý quan trọng doanh nghiệp cần biết

Tóm tắt nhanh
Xuất khẩu hàng hóa sang Úc mang lại cơ hội tăng trưởng vượt trội cho doanh nghiệp Việt Nam nhờ các hiệp định thương mại tự do như AANZFTA và CPTPP. Tuy nhiên, đây cũng là thị trường áp dụng rào cản kiểm dịch khắt khe bậc nhất thế giới nhằm bảo vệ hệ sinh thái đặc hữu. Cẩm nang này tổng hợp chi tiết quy định kiểm dịch BICON, tiêu chuẩn hun trùng gỗ AFAS, chính sách thuế ưu đãi và quy trình chứng từ hải quan chuẩn chỉnh cho hoạt động xuất khẩu B2B.

• Tra cứu kiểm dịch BICON bắt buộc doanh nghiệp thực hiện đối với từng mã hàng cụ thể trên hệ thống chính thức của Bộ Nông nghiệp Úc.
• Tối ưu thuế quan về 0% thông qua việc áp dụng hiệu quả giấy chứng nhận xuất xứ C/O mẫu AANZ hoặc C/O mẫu CPTPP.
• Tiêu chuẩn đóng gói AFAS yêu cầu xử lý hun trùng nghiêm ngặt đối với bao bì gỗ, mây tre và tuyệt đối không dính đất, vỏ cây hay rơm rạ.

Úc luôn là thị trường xuất khẩu trọng điểm tại khu vực châu Đại Dương nhờ sức mua cao cùng cơ cấu hàng hóa bổ trợ lẫn nhau với Việt Nam. Dù vậy, để hàng hóa thông quan thuận lợi tại các cảng chính như Sydney hay Melbourne, doanh nghiệp cần thấu hiểu sâu sắc các quy định vận hành và kiểm dịch đặc thù. Quý doanh nghiệp có thể tìm hiểu thêm về cách thức chuẩn bị chứng từ chứng minh xuất xứ tại bài viết về tiêu chí CTSH của HL Shipping nhằm tối ưu hóa thuế quan khi xuất khẩu.

Tổng quan về tiềm năng và thách thức khi xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Úc

Thị trường Úc mở ra cánh cửa rộng lớn cho các sản phẩm thế mạnh của Việt Nam. Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan Việt Nam, các nhóm mặt hàng như gỗ và sản phẩm từ gỗ, thủy sản, hạt điều, cà phê, cùng các mặt hàng dệt may và da giày liên tục tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu sang Úc trong những năm gần đây. Sức tiêu dùng cao và xu hướng chuộng các sản phẩm thân thiện với môi trường tại Úc là đòn bẩy lớn cho doanh nghiệp Việt.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất khi tiếp cận thị trường này không nằm ở khoảng cách địa lý mà ở rào cản kỹ thuật cực kỳ khắt khe. Do đặc thù là một đảo quốc lục địa có hệ sinh thái tách biệt, Chính phủ Úc duy trì một chính sách an toàn sinh học vô cùng nghiêm ngặt. Lực lượng Biên phòng Úc (ABF) phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Úc (DAFF) để kiểm soát tất cả hàng hóa cập cảng. Bất kỳ sự lơ là nào trong việc tuân thủ quy định kiểm dịch hoặc khai báo hải quan đều có thể dẫn đến việc lô hàng bị từ chối thông quan, buộc tái xuất hoặc tiêu hủy ngay lập tức tại cảng, gây thiệt hại tài chính khổng lồ cho nhà xuất khẩu.

Quy định kiểm dịch và an toàn sinh học của Úc doanh nghiệp phải tuân thủ

Để đưa hàng hóa nhập khẩu vào Úc thành công, quy định về an toàn sinh học là yếu tố tiên quyết doanh nghiệp cần xử lý trước khi đóng hàng lên tàu.

Xem thêm: Tờ Khai Hải Quan Bị Lỗi Từ Ngày 1 Tháng 7 Không Phải Do Phần Mềm

Cách tra cứu điều kiện nhập khẩu trên hệ thống BICON của Bộ Nông nghiệp Úc

Hệ thống BICON (Biosecurity Import Conditions) của Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Úc là cơ sở dữ liệu chính thức chứa tất cả quy định kiểm dịch đối với từng mặt hàng nhập khẩu. Trước khi tiến hành ký kết hợp đồng thương mại, doanh nghiệp xuất khẩu bắt buộc phải truy cập vào BICON để tra cứu tình trạng của hàng hóa.

Khi nhập mã HS hoặc tên sản phẩm bằng tiếng Anh vào hệ thống, BICON sẽ trả về các trạng thái cụ thể:

• Permitted (Cho phép): Hàng hóa được phép nhập khẩu thông thường, chỉ cần bộ chứng từ hải quan cơ bản.
• Conditions Apply (Có điều kiện): Đây là trạng thái phổ biến nhất đối với nông sản, thực phẩm và đồ gỗ. Hàng hóa chỉ được nhập khẩu khi đáp ứng các điều kiện xử lý nhiệt, chiếu xạ, kiểm dịch thực vật tại nước xuất khẩu hoặc bắt buộc phải xin Giấy phép nhập khẩu (Import Permit) do DAFF cấp trước khi hàng rời cảng xuất.
• Prohibited (Bị cấm): Hàng hóa hoàn toàn không được phép đưa vào nước Úc do rủi ro sinh học quá cao.

Việc chủ động tra cứu BICON giúp doanh nghiệp tránh được kịch bản đóng hàng và vận chuyển đi rồi mới phát hiện hàng thuộc diện cấm hoặc cần giấy phép đặc biệt mà không kịp chuẩn bị.

Tiêu chuẩn hun trùng AFAS bắt buộc đối với bao bì gỗ và hàng lâm sản

Bất kỳ lô hàng nào có sử dụng pallet gỗ, kiện gỗ đóng gói hoặc bản thân hàng hóa là đồ gỗ nội thất, mây tre đan xuất khẩu sang Úc đều phải thực hiện hun trùng (Fumigation) nghiêm ngặt. Điểm đặc biệt cần lưu ý là Úc không chấp nhận chứng thư hun trùng thông thường. Lô hàng bắt buộc phải được hun trùng bởi đơn vị được cấp chứng chỉ AFAS (Australian Fumigation Accreditation Scheme) do Bộ Nông nghiệp Úc công nhận.

Quy trình hun trùng AFAS yêu cầu kiểm soát chặt chẽ về liều lượng thuốc Methyl Bromide, nhiệt độ môi trường và thời gian ủ thuốc tối thiểu 24 giờ. Sau khi hoàn tất, đơn vị hun trùng AFAS tại Việt Nam sẽ cấp một chứng thư hun trùng có mã số định danh riêng của nhà cung cấp đã đăng ký với DAFF. Các chứng thư từ các đơn vị không thuộc danh sách AFAS sẽ bị Hải quan Úc bác bỏ, dẫn đến việc container bị giữ lại cảng để xử lý lại với chi phí rất cao.

Quy định đóng gói nghiêm ngặt nhằm phòng tránh đất và rác thải tự nhiên

Kiểm dịch viên Úc nổi tiếng với sự tỉ mỉ khi kiểm tra container tại cảng đích. Họ sẵn sàng mở container và dùng đèn siêu sáng để soi từng ngóc ngách, thậm chí quét dưới đáy container. Doanh nghiệp cần đảm bảo bao bì và container đáp ứng các điều kiện:

• Tuyệt đối không sử dụng rơm rạ, trấu, đất, vỏ cây hoặc các vật liệu hữu cơ chưa qua xử lý để chèn lót hàng hóa.
• Pallet gỗ phải tuân thủ tiêu chuẩn ISPM 15, có đóng dấu mộc rõ ràng và không được dính vỏ cây (bark).
• Vỏ container phải sạch sẽ, không bám bùn đất, phân động vật hoặc hạt cỏ hoang bám vào từ bãi chứa container tại Việt Nam. Doanh nghiệp nên yêu cầu hãng tàu cung cấp container sạch và cho tiến hành xịt rửa vỏ ngoài container trước khi kéo vào cảng xuất.

Xem thêm: Quy Định Về Phân Luồng Hải Quan Trong Xuất Nhập Khẩu Hàng Hóa

Các chính sách thuế quan cùng cách tính chi phí nhập khẩu tại Úc

Hiểu rõ cách tính thuế và các chính sách ưu đãi giúp doanh nghiệp định giá sản phẩm chính xác và đàm phán hợp đồng thương mại thuận lợi với đối tác Úc.

Thuế hàng hóa và dịch vụ GST cùng phương thức xác định trị giá tính thuế hải quan

Hầu hết hàng hóa nhập khẩu vào Úc đều chịu thuế hàng hóa và dịch vụ GST (Goods and Services Tax) với mức thuế suất cố định là 10%. Điểm khác biệt quan trọng của Hải quan Úc so với các quốc gia khác là trị giá tính thuế nhập khẩu và thuế GST được tính trên giá trị FOB (Free on Board) tại cảng xuất của Việt Nam, chứ không tính trên giá trị CIF (Cost, Insurance, and Freight) tại cảng Úc.

Công thức xác định trị giá tính thuế GST đầu Úc được thiết lập như sau:

1. Trị giá hải quan của hàng hóa (Customs Value – VoG) = Giá FOB của lô hàng + các chi phí phát sinh trước khi bốc hàng lên tàu.
2. Thuế nhập khẩu phải nộp = Trị giá hải quan x Thuế suất thuế nhập khẩu (tùy mã HS).
3. Trị giá tính thuế GST = Trị giá hải quan + Thuế nhập khẩu + Cước vận chuyển quốc tế + Chi phí bảo hiểm quốc tế.
4. Thuế GST phải nộp = Trị giá tính thuế GST x 10%.

Nhờ cách tính dựa trên trị giá hải quan FOB, doanh nghiệp có thể tối ưu hóa số thuế phải nộp bằng cách tách bạch rõ ràng phần cước vận chuyển biển và bảo hiểm ra khỏi trị giá hải quan khai báo trên hóa đơn thương mại.

So sánh ưu đãi thuế quan từ hai hiệp định thương mại tự do AANZFTA và CPTPP

Việt Nam và Úc hiện là thành viên chung của ba Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) lớn: AANZFTA (ASEAN – Úc – New Zealand), CPTPP (Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương) và RCEP. Việc lựa chọn FTA nào để áp dụng có tác động trực tiếp đến thuế suất nhập khẩu của lô hàng.

• Hiệp định AANZFTA: Đây là FTA truyền thống nhưng cực kỳ hiệu quả. Hơn 96% dòng thuế nhập khẩu vào Úc từ các nước ASEAN đã được xóa bỏ về mức 0%. Quy tắc xuất xứ của AANZFTA tương đối quen thuộc và dễ đáp ứng thông qua chứng nhận xuất xứ C/O mẫu AANZ.
• Hiệp định CPTPP: Là hiệp định thế hệ mới với mức độ tự do hóa cao hơn. Tuy nhiên, CPTPP áp dụng quy tắc xuất xứ chặt chẽ hơn và yêu cầu doanh nghiệp phải chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật chi tiết hơn. Ưu điểm của CPTPP là cơ chế tự chứng nhận xuất xứ giúp doanh nghiệp xuất khẩu chủ động phát hành chứng từ chứng nhận mà không cần qua cơ quan cấp nếu đáp ứng đủ điều kiện.

Khi chuẩn bị hồ sơ xuất khẩu, doanh nghiệp nên tham vấn các đơn vị logistics chuyên tuyến như HL Shipping để xác định mẫu C/O phù hợp giúp khách hàng đầu Úc được miễn thuế nhập khẩu tối đa.

Quy trình chuẩn bị bộ chứng từ thông quan hàng hóa xuất khẩu đi Úc

Một bộ chứng từ thông quan chuẩn chỉnh, không sai sót số liệu là chìa khóa để hàng hóa được giải phóng nhanh chóng tại cảng Úc.

Các chứng từ cốt lõi cấu thành hồ sơ hải quan hợp lệ

Bộ hồ sơ hải quan nộp cho Lực lượng Biên phòng Úc (ABF) và Bộ Nông nghiệp Úc (DAFF) bao gồm các chứng từ bắt buộc sau:

• Commercial Invoice (Hóa đơn thương mại): Cần thể hiện rõ thông tin người bán, người mua, mã số thuế hoặc mã số doanh nghiệp (ABN) của nhà nhập khẩu Úc, mô tả chi tiết hàng hóa, đơn giá và tổng trị giá theo điều kiện giao hàng (FOB là tốt nhất để tính trị giá hải quan).
• Commercial Invoice phải ghi rõ giá trị FOB để tính trị giá hải quan đầu Úc.
• Packing List (Phiếu đóng gói): Ghi rõ trọng lượng tịnh, trọng lượng cả bì, số lượng kiện và mô tả cụ thể cách đóng gói, loại vật liệu đóng gói sử dụng.
• Bill of Lading (Vận đơn đường biển) hoặc Air Waybill (Vận đơn hàng không): Chứng từ vận chuyển xác nhận hàng hóa đã được bốc lên phương tiện vận tải.
• Certificate of Origin (Giấy chứng nhận xuất xứ): Bản gốc C/O mẫu AANZ hoặc chứng từ tự chứng nhận xuất xứ CPTPP để áp dụng thuế suất ưu đãi 0%.
• Phytosanitary Certificate (Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật): Bắt buộc đối với nông sản tươi, thực phẩm khô hoặc bán thành phẩm từ thực vật.
• AFAS Fumigation Certificate (Chứng thư hun trùng đạt chuẩn AFAS): Bắt buộc đối với các lô hàng chứa đồ gỗ hoặc đóng gói bằng pallet gỗ.

Quy cách dán nhãn mác sản phẩm bằng tiếng Anh đáp ứng luật pháp Úc

Hàng hóa nhập khẩu vào Úc phải tuân thủ nghiêm ngặt Đạo luật Mô tả Thương mại (Commerce Trade Descriptions Act). Tất cả nhãn sản phẩm phải được viết bằng tiếng Anh rõ ràng, dễ đọc và được gắn chắc chắn vào sản phẩm hoặc bao bì bán lẻ.

Nội dung nhãn mác bắt buộc phải thể hiện:

• Tên chính xác của sản phẩm và mô tả công dụng.
• Nước sản xuất (ví dụ: “Made in Vietnam” hoặc “Product of Vietnam”).
• Tên và địa chỉ của nhà sản xuất tại Việt Nam hoặc nhà nhập khẩu tại Úc.
• Thông số kỹ thuật, trọng lượng tịnh hoặc thành phần chi tiết (đặc biệt quan trọng đối với thực phẩm và hóa mỹ phẩm).

Việc thiếu nhãn nước xuất xứ hoặc thông tin nhãn mác mập mờ có thể khiến lô hàng bị giữ lại cảng để dán lại nhãn mác dưới sự giám sát của hải quan, gây phát sinh chi phí lưu bãi rất lớn.

Những sai sót phổ biến dẫn đến việc hàng hóa bị từ chối hoặc tiêu hủy tại cảng Úc

Dựa trên kinh nghiệm thực tế xử lý các lô hàng xuất khẩu đi Úc, dưới đây là những lỗi phổ biến mà các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam thường gặp phải:

• Khai sai mã HS đầu vào và đầu ra: Việc áp sai mã HS không chỉ ảnh hưởng đến thuế suất nhập khẩu mà còn làm sai lệch quy trình kiểm tra an toàn sinh học trên hệ thống BICON. Hải quan Úc kiểm tra chéo rất kỹ mã HS giữa Invoice và tờ khai hải quan.
• Sử dụng đơn vị hun trùng không đạt chuẩn AFAS: Do muốn tiết kiệm chi phí, một số doanh nghiệp sử dụng dịch vụ hun trùng giá rẻ của các đơn vị không nằm trong danh sách được DAFF công nhận. Hậu quả là chứng thư bị từ chối tại cảng Úc, container bị niêm phong kiểm dịch.
• Bao bì đóng gói dính tạp chất hữu cơ: Rơm rạ chèn hàng, pallets gỗ còn nguyên vỏ cây bám đất hoặc vỏ container bẩn là những lỗi cơ bản khiến kiểm dịch viên Úc ra quyết định phạt tiền và buộc quay đầu hoặc tiêu hủy container hàng.
• Khai báo trị giá hải quan thấp hơn thực tế: Hải quan Úc có hệ thống dữ liệu so sánh giá thị trường rất mạnh. Nếu phát hiện giá trị khai báo trên Invoice thấp bất thường nhằm né thuế GST, họ sẽ tiến hành kiểm tra sau thông quan và yêu cầu doanh nghiệp nhập khẩu giải trình, dẫn đến chậm trễ giao hàng.

Giải pháp vận chuyển hàng hóa đi Úc tối ưu chi phí từ HL Shipping

Để bảo vệ dòng hàng và tối ưu hóa chi phí vận hành cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam sang Úc, HL Shipping mang đến giải pháp logistics chuyên tuyến toàn diện. Chúng tôi cung cấp dịch vụ vận chuyển đường biển FCL (nguyên container) và LCL (gom hàng lẻ), đường hàng không tốc độ cao từ các đầu cảng Cát Lái, Hải Phòng đi các cảng chính của Úc như Sydney, Melbourne, Brisbane và Adelaide.

Không chỉ là đơn vị vận chuyển thuần túy, HL Shipping đóng vai trò là một chuyên gia tư vấn (logistics advisor) đồng hành cùng doanh nghiệp. Đội ngũ của chúng tôi sẽ hỗ trợ kiểm tra trước điều kiện kiểm dịch trên hệ thống BICON, tư vấn áp mã HS chuẩn xác, hướng dẫn chuẩn bị bộ chứng từ thông quan hoàn chỉnh và kết nối doanh nghiệp với các đơn vị hun trùng AFAS uy tín được Bộ Nông nghiệp Úc cấp phép tại Việt Nam.

Tư vấn xử lý sự cố kiểm dịch thực tế đầu Úc: Trong trường hợp doanh nghiệp lỡ sử dụng pallet gỗ hoặc đóng gói bằng nguyên liệu có vỏ cây bám đất, hoặc dùng chứng thư hun trùng từ đơn vị không thuộc danh sách AFAS, hàng hóa khi cập cảng Úc sẽ lập tức bị cơ quan kiểm dịch DAFF phát hiện và niêm phong. Khi xảy ra sự cố này, nhà xuất khẩu có các phương án xử lý dưới đây:

– Phương án 1 – Khai báo xin xử lý lại tại chỗ: Nhà nhập khẩu thông qua đại lý hải quan tại Úc gửi đơn xin giải tỏa tạm thời để chuyển container vào khu vực giám sát y tế chuyên dụng được DAFF cấp phép nhằm tiến hành hun trùng lại hoặc xịt rửa loại bỏ vỏ cây/đất. Chi phí xử lý lại tại cảng Úc rất cao (thường từ 3.000 – 5.000 AUD/container tùy theo mức độ) cộng thêm chi phí lưu bãi container phát sinh hằng ngày.

– Phương án 2 – Tái xuất hàng hóa: Nếu rủi ro sinh học được đánh giá là quá nghiêm trọng và không thể xử lý lại tại chỗ, DAFF sẽ ban hành quyết định buộc tái xuất container hàng về Việt Nam hoặc chuyển sang một nước thứ ba.

– Phương án 3 – Tiêu hủy hàng hóa: Trong trường hợp hàng hóa bị hư hỏng hoặc chi phí tái xuất quá cao, doanh nghiệp có thể chọn tiêu hủy container dưới sự giám sát của Hải quan Úc (chi phí tiêu hủy do nhà nhập khẩu/nhà xuất khẩu chịu). Để giảm thiểu tối đa rủi ro này, đội ngũ tư vấn của HL Shipping luôn khuyến nghị doanh nghiệp kiểm tra chéo kỹ lưỡng mộc ISPM 15, chứng thư hun trùng AFAS gốc và tình trạng vệ sinh vỏ container trước khi bốc hàng lên tàu tại Việt Nam.

Giải đáp các câu hỏi thường gặp khi xuất khẩu hàng hóa sang Úc

Doanh nghiệp nhập khẩu tại Úc bắt buộc phải có mã số doanh nghiệp ABN và đăng ký thuế GST không?

Nếu lô hàng xuất khẩu sang Úc có mục đích thương mại và trị giá trên 1.000 AUD, doanh nghiệp nhập khẩu phía đầu Úc bắt buộc phải có mã số doanh nghiệp ABN (Australian Business Number) hoạt động hợp lệ và đã đăng ký thuế hàng hóa và dịch vụ (GST) với Cơ quan Thuế Úc (ATO) để thực hiện thủ tục thông quan và nộp thuế GST 10%.

Thời gian vận chuyển hàng hóa bằng đường biển từ Việt Nam sang các cảng chính của Úc mất bao lâu?

Thời gian vận chuyển đường biển (Transit Time) từ cảng Cát Lái (TP.HCM) hoặc cảng Hải Phòng đi các cảng Sydney, Melbourne của Úc dao động từ 18 đến 25 ngày đối với các tuyến chạy thẳng (Direct), và từ 28 đến 35 ngày đối với các tuyến chuyển tải (Transit) qua các cảng trung chuyển như Singapore hoặc Port Klang.

Hàng mẫu hoặc quà tặng dưới 1.000 AUD gửi sang Úc có bị tính thuế nhập khẩu và GST không?

Thông thường, các lô hàng phi thương mại, hàng mẫu hoặc quà tặng có giá trị hải quan (VoG) dưới hoặc bằng 1.000 AUD sẽ được miễn thuế nhập khẩu và thuế GST. Tuy nhiên, quy định miễn thuế này hoàn toàn không áp dụng đối với các mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt như rượu bia, thuốc lá và các sản phẩm chứa cồn.

Làm thế nào để biết mặt hàng nông sản khô của doanh nghiệp có được phép nhập khẩu vào Úc hay không?

Doanh nghiệp cần tra cứu tên khoa học (Scientific name) bằng tiếng Anh của loại nông sản đó trên cơ sở dữ liệu BICON của DAFF. Nếu kết quả hiển thị trạng thái “Permitted” kèm điều kiện phải có Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) của Việt Nam, doanh nghiệp mới được phép xuất khẩu sản phẩm này sang Úc.

Chứng thư hun trùng xuất đi Úc có hiệu lực trong vòng bao nhiêu ngày kể từ ngày thực hiện?

Theo quy định kiểm dịch của Úc, việc hun trùng hàng hóa bằng thuốc Methyl Bromide phải được thực hiện trong vòng tối đa 21 ngày trước ngày xếp hàng lên tàu xuất khẩu (loading date). Nếu quá thời hạn 21 ngày này mà hàng vẫn chưa được bốc lên tàu, chứng thư hun trùng sẽ hết hiệu lực và lô hàng bắt buộc phải tiến hành hun trùng lại.

Về chúng tôi

HL Shipping Co.,Ltd là một đơn vị giao nhận vận tải có trụ sở tại Hồ Chí Minh, Việt Nam. Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vân tải biển và hàng không. Chúng tôi tự tin là địa chỉ lý tưởng để cung cấp các dịch vụ vận tải hàng hóa, logistics. Đáp ứng được mọi yêu cầu của Quý Khách. Nếu bạn cần hỗ trợ gì về khai báo hải quan, vận tải hàng hóa nội địa…. Thì gọi ngay HLshipping để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí.

• Địa chỉ: Tầng 3, Tòa nhà Bảo Minh, 217 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Xuân Hoà, Quận 3, Tp.Hồ Chí Minh
• Phone: +84 28 39956117 
• Email: info@hlshipping.com
• Fanpage: Fb/hlshipping.com.vn
• Google review: https://g.page/hlshipping?gm