Lưu Lượng Qua Eo Biển Hormuz Sụt Giảm Kỷ Lục: Rủi Ro Và Giải Pháp Cho Doanh Nghiệp XNK Việt Nam

Trong thời gian gần đây, giới chuyên gia logistics toàn cầu đang đặc biệt chú ý đến điểm nghẽn chiến lược tại khu vực Trung Đông. Cụ thể, lưu lượng tàu hàng thông qua eo biển Hormuz đã giảm gần một nửa chỉ trong vài tuần ngắn ngủi. Giữa lúc căng thẳng gia tăng, khu vực này đang chứng kiến một quy trình kiểm soát hoàn toàn mới.

Theo dữ liệu chuyên ngành từ Lloyd’s List Intelligence, số lượt tàu hàng qua eo biển này đã giảm đột ngột từ 78 lượt mỗi tuần (giữa tháng 4/2026) xuống chỉ còn 40 lượt vào đầu tháng 5/2026. Vậy thực chất vấn đề đằng sau con số sụt giảm kỷ lục này là gì? Và quan trọng hơn, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu (XNK) tại Việt Nam cần hành động ra sao?

Bạn đang đau đầu vì giá cước biến động? Tham khảo ngay dịch vụ vận tải đường biển chuyên nghiệp để có lộ trình tối ưu nhất!)

Toàn cảnh: Vì sao lưu lượng tàu hàng qua eo biển Hormuz sụt giảm 50%?

Eo biển Hormuz không chỉ là tuyến đường biển thông thường. Thực chất, đây là “yết hầu” năng lượng của thế giới, nơi tiếp nhận khoảng 20% lượng dầu thô và 25% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu mỗi ngày. Khi nút thắt này gặp vấn đề, toàn bộ ngành vận tải biển lập tức cảm nhận được cú sốc.

Cơ quan quản lý mới (PGSA) và chính sách thu phí thông hành

Sự sụt giảm lưu lượng hiện tại không đơn thuần do e ngại rủi ro, mà bắt nguồn từ các quy định quản lý mới. Gần đây, Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) đã được thiết lập để siết chặt hoạt động hàng hải.

Thay vì tự do di chuyển, các hãng tàu giờ đây bắt buộc phải đăng ký lịch trình, xin giấy phép và đóng phí thông hành trước khi khởi hành. Chế độ kiểm soát khắt khe này tạo ra rào cản lớn về thủ tục hành chính lẫn chi phí, buộc nhiều chủ tàu lớn phải cân nhắc lại lộ trình di chuyển.

Định nghĩa “Mở cửa” – Góc nhìn trái chiều

Sự khác biệt trong quan điểm đang đẩy căng thẳng lên cao. Trong khi cộng đồng vận tải biển quốc tế kỳ vọng một eo biển “mở cửa” theo chuẩn mực tự do hàng hải, thì khái niệm “mở cửa” hiện tại lại mang hàm ý khác. Tuyến đường thủy này vẫn hoạt động, nhưng dưới một cơ chế thu phí và giám sát nghiêm ngặt. Rõ ràng, những thay đổi này không thể bị đảo ngược chỉ sau một đêm.

Tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng và vận tải biển toàn cầu

Những biến động tại eo biển Hormuz đang tạo ra một “hiệu ứng cánh bướm” đối với toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu. Từ giá cước đến lịch trình, không có yếu tố nào nằm ngoài vùng ảnh hưởng.

Giá dầu thô tăng vọt và phụ phí nhiên liệu (BAF)

Tuyến đường Hormuz bị nghẽn đồng nghĩa với nguồn cung dầu mỏ thế giới đối mặt với nguy cơ gián đoạn. Kết quả là, giá dầu thô Brent đã rục rịch tăng mạnh.

Đứng trước chi phí nhiên liệu đắt đỏ, các hãng tàu không có lựa chọn nào khác ngoài việc áp dụng hoặc tăng phụ phí nhiên liệu (BAF – Bunker Adjustment Factor). Chi phí này cuối cùng sẽ được tính vào giá cước vận chuyển (Ocean Freight), gây sức ép trực tiếp lên người gửi hàng (Shipper).

Lịch trình bị đảo lộn và rủi ro chậm trễ

Việc bắt buộc phải chờ cấp phép và đóng phí khiến thời gian neo đậu của các tàu kéo dài. Những tàu không đáp ứng đủ yêu cầu buộc phải chuyển hướng, chọn các tuyến đường vòng tốn kém hơn và mất nhiều thời gian hơn. Khi thời gian vận chuyển (transit time) tăng lên, độ tin cậy của lịch trình (schedule reliability) sẽ giảm mạnh.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn vì lịch tàu liên tục bị delay, hãy liên hệ ngay với HL Shipping để nhận tư vấn lộ trình an toàn, minh bạch từ chuyên gia!)

Hệ lụy thực tế đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, câu chuyện tại eo biển Hormuz không phải là tin tức xa xôi. Nó tác động trực tiếp vào túi tiền và tiến độ giao hàng của từng container.

Sức ép lên các tuyến Á – Âu và Trung Đông

Doanh nghiệp xuất khẩu các mặt hàng chủ lực như dệt may, da giày, linh kiện điện tử, hay nông sản sang thị trường Châu Âu và Trung Đông đang phải gánh chịu rủi ro cao nhất. Khi cước tàu tăng lên cùng với các khoản phụ phí bất ngờ, biên lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ bị bào mòn nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, chu kỳ quay vòng container rỗng cũng bị chậm lại, dẫn đến tình trạng thiếu hụt container cục bộ tại các cảng chính ở Việt Nam.

Rủi ro đứt gãy nguồn cung nguyên phụ liệu

Không chỉ xuất khẩu, chiều nhập khẩu nguyên phụ liệu sản xuất cũng gặp khó. Việc chậm trễ vật tư sẽ làm gián đoạn dây chuyền sản xuất trong nước. Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với những doanh nghiệp đang chạy đua với các hợp đồng giao hàng cuối năm hoặc mùa cao điểm. Trong kinh doanh quốc tế, chậm giao hàng không chỉ dẫn đến bồi thường hợp đồng mà còn làm mất uy tín với đối tác.

Giải pháp chủ động cho doanh nghiệp XNK Việt Nam trong bối cảnh hiện nay

Đứng trước làn sóng bất ổn, sự chủ động là chìa khóa duy nhất giúp doanh nghiệp XNK Việt Nam vượt qua sóng gió. HL Shipping với vai trò là một Logistics Advisor, khuyến nghị các doanh nghiệp triển khai ngay các biện pháp sau:

1. Book cước sớm (Early Booking): Không nên chờ đến sát ngày mới chốt tàu. Hãy book booking trước ít nhất 2-3 tuần để đảm bảo giữ được chỗ (space) và có mức giá ổn định nhất có thể.

2. Đa dạng hóa tuyến đường và phương thức: Đừng bỏ tất cả trứng vào một giỏ. Hãy cân nhắc các giải pháp vận tải đa phương thức kết hợp (Sea-Air) hoặc tìm kiếm các đối tác vận chuyển có năng lực xử lý linh hoạt khi tuyến đường chính gặp sự cố.

3. Cập nhật liên tục phụ phí (Surcharges): Các phụ phí như BAF, PSS, EFS có thể được áp dụng một cách đột ngột. Hãy yêu cầu đơn vị Forwarder cung cấp bảng kê chi tiết và minh bạch các loại phí này.

4. Mua bảo hiểm hàng hóa: Đây là khoản đầu tư bắt buộc trong giai đoạn rủi ro an ninh hàng hải leo thang. Không có hợp đồng bảo hiểm, rủi ro mất mát là vô cùng lớn.

Chúng tôi hiểu rằng thị trường logistics luôn tiềm ẩn những rủi ro khó lường. Tuy nhiên, nếu có một chuyên gia logistics đồng hành, doanh nghiệp của bạn hoàn toàn có thể kiểm soát được thiệt hại.

Đừng để biến động của eo biển Hormuz làm ảnh hưởng đến lợi nhuận của bạn. Để được phân tích chuyên sâu và thiết kế lộ trình vận chuyển tối ưu chi phí, hãy liên hệ ngay với Hotline HL Shipping hoặc để lại câu hỏi để chúng tôi hỗ trợ nhanh nhất trong 24h!

Câu hỏi thường gặp (FAQ) về vận tải qua eo biển Hormuz

Q1: Việc eo biển Hormuz giảm lưu lượng có làm cước tàu từ VN đi Châu Âu tăng không?

Có, chắc chắn. Khi các tàu bị kẹt hoặc phải nộp thêm phí thông hành qua cơ quan PGSA mới, các hãng tàu sẽ bù đắp chi phí này bằng cách tăng phụ phí nhiên liệu (BAF) hoặc phụ phí mùa cao điểm (PSS). Cước tàu biển đi Châu Âu có thể bị ảnh hưởng trực tiếp.

Q2: Tàu chở hàng của doanh nghiệp tôi bị delay ở Vùng Vịnh, tôi nên làm gì?

Trước tiên, hãy yêu cầu đối tác Forwarder cung cấp định vị GPS chính xác của tàu. Kế tiếp, thông báo ngay cho nhà nhập khẩu về tình hình bất khả kháng để xin gia hạn thời gian giao hàng. Đừng quên kiểm tra lại hợp đồng bảo hiểm hàng hóa.

Q3: Phí thông hành qua eo biển Hormuz hiện do ai trả?

Về mặt nguyên tắc, hãng tàu (Carrier) sẽ phải đóng phí này cho PGSA. Tuy nhiên, họ sẽ phân bổ và đẩy phần chi phí này sang cho người gửi hàng (Shipper) dưới dạng các khoản phụ phí thu thêm trên mỗi hóa đơn cước vận tải.

Q4: Có tuyến đường thay thế nào an toàn hơn không?

Tùy thuộc vào cảng đến. Một số tàu đã chọn vòng qua Mũi Hảo Vọng (Châu Phi) thay vì đi qua Kênh đào Suez / Vịnh Ba Tư. Tuyến đường này an toàn hơn nhưng lại tiêu tốn thêm khoảng 10 – 15 ngày di chuyển (transit time) và chi phí nhiên liệu cao hơn.

Q5: HL Shipping có hỗ trợ chuyển đổi tuyến đường nếu hàng bị kẹt không?

HL Shipping có đội ngũ chuyên gia phân tích dữ liệu và mạng lưới đại lý toàn cầu. Chúng tôi luôn theo dõi sát sao tình hình thực tế và chủ động tư vấn phương án rerouting (chuyển tuyến) tối ưu nhất, giúp hàng hóa của bạn về đích an toàn.

Về chúng tôi

HL Shipping Co.,Ltd là một đơn vị giao nhận vận tải có trụ sở tại Hồ Chí Minh, Việt Nam. Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vân tải biển và hàng không. Chúng tôi tự tin là địa chỉ lý tưởng để cung cấp các dịch vụ vận tải hàng hóa, logistics. Đáp ứng được mọi yêu cầu của Quý Khách. Nếu bạn cần hỗ trợ gì về khai báo hải quan, vận tải hàng hóa nội địa…. Thì gọi ngay HLshipping để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí.

• Địa chỉ: Tầng 3, Tòa nhà Bảo Minh, 217 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Xuân Hoà, Quận 3, Tp.Hồ Chí Minh
• Phone: +84 28 39956117 
• Email: info@hlshipping.com
• Fanpage: Fb/hlshipping.com.vn
• Google review: https://g.page/hlshipping?gm