Hãng tàu đồng loạt hủy 77 chuyến để siết nguồn cung giữ sàn giá cước

Tóm tắt nhanh: Báo cáo Cancelled Sailings Tracker mới nhất do Drewry Maritime Research công bố ngày 18/09/2026 ghi nhận các hãng tàu container lớn đã lên kế hoạch hủy 77 chuyến tàu trên các tuyến dịch vụ chính Đông – Tây từ tuần 39 (21/09) đến tuần 43 (25/10), chiếm 11% tổng số chuyến theo lịch trình. Đợt cắt giảm công suất quy mô lớn này diễn ra ngay trước kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng (Golden Week) của Trung Quốc, với trọng tâm dồn vào tuyến xuyên Thái Bình Dương (Transpacific) đi Bắc Mỹ và tuyến Á – Âu.

Thay vì để giá cước hạ nhiệt theo chu kỳ sau mùa cao điểm, các liên minh hãng tàu đang sử dụng công cụ hủy chuyến (blank sailings) có chủ đích nhằm tạo sự khan hiếm cục bộ, thiết lập mức giá sàn kiên cố và duy trì các khoản phụ phí cao điểm cho các tháng cuối năm. Tình trạng này khiến các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam đối mặt với nguy cơ rớt tàu (cargo rollover) và đội chi phí lưu bãi phát sinh. Bài viết phân tích chi tiết cơ chế vận hành thị trường và đề xuất 3 giải pháp giúp chủ hàng bảo vệ chỗ và kiểm soát chi phí.

Bước vào nửa cuối tháng 9, thị trường vận tải biển quốc tế đang chứng kiến một nghịch lý lớn. Trong khi nhiều chủ hàng kỳ vọng giá cước container sẽ giảm sâu sau khi mùa đóng hàng hè kết thúc, các liên minh hãng tàu đã nhanh chóng tung ra đòn bẩy điều tiết quen thuộc nhưng đầy áp lực: chủ động cắt giảm hàng loạt chuyến tàu nhằm bóp nghẹt nguồn cung tải trên biển.

Thực trạng 77 chuyến tàu tuyến đông tây bị hủy trước tuần lễ vàng

Theo số liệu từ báo cáo Cancelled Sailings Tracker tuần 38 của Drewry Maritime Research, trong tổng số 720 chuyến tàu theo lịch trình trên các tuyến thương mại huyết mạch Đông – Tây trong 5 tuần tới, đã có tới 77 chuyến bị hủy bỏ, tương đương tỷ lệ hủy chuyến chạm mức 11%.

Đáng chú ý, các đợt hủy chuyến tập trung mật độ dày đặc vào các tuyến kết nối châu Á với thị trường tiêu thụ Bắc Mỹ và châu Âu:

• Tuyến xuyên Thái Bình Dương (Transpacific): Chiếm gần 55% tổng số chuyến bị hủy, trong đó các hải trình hướng Đông đi Bờ Tây và Bờ Đông Hoa Kỳ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
• Tuyến châu Á – Bắc Âu và Địa Trung Hải: Chiếm khoảng 28% lượng chuyến bị cắt giảm.
• Tuyến xuyên Đại Tây Dương: Chiếm 17% số chuyến còn lại.

Xét theo cơ cấu liên minh hãng tàu, liên minh Ocean Alliance (gồm CMA CGM, COSCO, Evergreen, OOCL) dẫn đầu số lượng chuyến bị hủy với 29 chuyến; kế tiếp là THE Alliance (Hapag-Lloyd, ONE, Yang Ming, HMM) với 18 chuyến; và liên minh 2M (MSC, Maersk) công bố hủy 11 chuyến. Phần còn lại thuộc về các hãng tàu khai thác độc lập ngoài liên minh.

Đợt cắt giảm này rơi đúng vào giai đoạn trước thềm Tuần lễ Vàng của Trung Quốc (bắt đầu từ ngày 01/10), thời điểm các nhà máy sản xuất tại công xưởng châu Á đóng cửa nghỉ lễ dài ngày. Tuy nhiên, khác với những năm trước khi việc hủy chuyến chỉ mang tính kỹ thuật do nhà máy ngừng hoạt động, năm 2026 các hãng tàu đã công bố lịch cắt giảm sớm hơn 2 tuần và kéo dài liên tục sang tận cuối tháng 10. Điều này làm xáo trộn nghiêm trọng năng lực vận chuyển hàng hóa thông qua các tuyến vận tải đường biển quốc tế từ Đông Nam Á.

Chiêu bài siết nguồn cung nhân tạo nhằm chặn đà giảm giá cước giao ngay

Để hiểu rõ động cơ đằng sau 77 chuyến tàu bị hủy, cần nhìn vào bức tranh tài chính và diễn biến cước giao ngay (spot rate) trên toàn cầu trong những tuần gần đây.

Sau khi chỉ số cước container thế giới Drewry WCI đạt đỉnh vào tháng 7 và duy trì quanh ngưỡng 4.400 – 4.500 USD/FEU trong tháng 8, thị trường bắt đầu xuất hiện áp lực điều chỉnh giảm khi một số chủ hàng hoàn tất các đợt giao hàng hè. Tuy nhiên, tính đến ngày 17/09/2026, chỉ số Drewry WCI vẫn nhích nhẹ 1% lên mốc 4.500 USD/FEU, riêng chặng Thượng Hải – New York vẫn neo ở mức cao 7.500 – 8.200 USD/FEU.

Các chuyên gia hàng hải quốc tế từ The Loadstar và Container News nhận định rằng các hãng tàu đang tận dụng triệt để năng lực kiểm soát thị phần tập trung để thực hiện chiến lược “quản trị công suất chủ động” (active capacity management). Khi nhận thấy nhu cầu có dấu hiệu chững lại, thay vì cạnh tranh hạ giá vé để lấp đầy vỏ tàu, các hãng tàu chủ động rút tàu về neo hoặc điều chuyển hải trình, tạo ra sự khan hiếm chỗ nhân tạo trên thị trường.

Chiến lược này mang lại 2 mục đích cốt lõi cho hãng tàu:

1. Thiết lập sàn giá cước giao ngay: Ngăn chặn giá cước sụt giảm về vùng hòa vốn trước khi bước vào đợt đàm phán hợp đồng dài hạn mới cho năm tiếp theo.
2. Hợp thức hóa các khoản phụ phí mùa cao điểm (PSS): Khi chỗ trên tàu trở nên căng thẳng, các hãng tàu có đầy đủ lý do để tiếp tục áp dụng phụ phí PSS từ 1.000 đến 2.000 USD/container và phụ phí giữ chỗ khẩn cấp (Emergency Space Guarantee) đối với các lô hàng muốn đi đúng ngày.

Mặt khác, sự cố hai cơn bão liên tiếp Bebinca và Pulasan đổ bộ vào khu vực Thượng Hải và Ninh Ba giữa tháng 9 vừa qua khiến các cảng biển này phải tạm ngừng tiếp nhận tàu từ 36 đến 60 giờ càng làm gia tăng tình trạng dồn toa (vessel bunching). Tàu mẹ đến trễ kết hợp với việc hãng tàu chủ động cắt chuyến đã tạo nên một nút thắt kép bóp nghẹt chuỗi cung ứng hàng hải.

Nguy cơ rớt tàu và chi phí đội lên đối với doanh nghiệp xuất khẩu việt nam

Đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam, đặc biệt là các ngành hàng gia công xuất khẩu lớn sang thị trường Mỹ và châu Âu như dệt may, da giày, đồ gỗ mỹ nghệ và điện tử, đợt cắt giảm 77 chuyến tàu này gây ra hàng loạt rủi ro vận hành trực tiếp:

Rủi ro rớt tàu và trễ cam kết giao hàng mùa Giáng Sinh

Hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam phần lớn sử dụng các tuyến tàu gom feeder chuyển tải qua Singapore, Cái Mép hoặc các cảng lớn tại Trung Quốc trước khi lên tàu mẹ đi tuyến xa. Khi một chuyến tàu mẹ bị hủy (blank sailing), toàn bộ số container dự kiến lên tàu đó sẽ bị đẩy lùi sang các chuyến tàu tuần sau. Tình trạng “chỗ ít hàng nhiều” khiến các hãng tàu ưu tiên xếp dỡ các lô hàng trả cước phụ phí cao, đẩy các lô hàng cước tiêu chuẩn vào tình trạng rớt tàu (cargo rollover). Doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ trễ hẹn giao hàng vào các hệ thống siêu thị tại Mỹ cho mùa mua sắm cuối năm, dẫn tới nguy cơ bị phạt hợp đồng thương mại.

Phát sinh chi phí lưu kho bãi và phí phạt vỏ container

Khi container bị rớt tàu hoặc lỡ ngày tàu chạy do lịch trình thay đổi đột ngột, hàng hóa buộc phải nằm chờ tại bãi cảng. Doanh nghiệp sẽ phải gánh chịu thêm phí lưu bãi cảng, phí đảo chuyển container và tiền phạt lưu vỏ ngoài thời gian miễn phí (DEM/DET). Đối với các doanh nghiệp bán hàng theo điều kiện giao hàng FOB, dù chi phí cước biển do người mua chi trả, nhưng chi phí kéo vỏ, lưu kho bãi đầu xuất và rủi ro phạt trễ hạn giao hàng vẫn thuộc về nhà máy tại Việt Nam. Trong khi đó, với các đơn hàng ký theo hợp đồng Incoterms CIF, sự biến động bất ngờ của cước giao ngay có thể xóa sạch toàn bộ biên lợi nhuận của lô hàng.

Áp lực hoàn thiện chứng từ hải quan chuẩn xác

Khi số chuyến tàu bị thu hẹp, thời gian cắt máng và chốt chứng từ (SI Cut-off / Closing Time) của các hãng tàu trở nên vô cùng khắt khe. Bất kỳ sai sót nào trong khâu khai báo mã hàng, thiếu giấy phép chuyên ngành hay xử lý thủ tục thông quan hàng hóa chậm trễ đều khiến lô hàng bị rớt lại bãi mà không có cơ hội cứu vãn trong tuần đó.

Ba giải pháp chủ động giúp chủ hàng giữ chỗ và bảo đảm tiến độ giao hàng

Trước thách thức các hãng tàu đồng loạt cắt giảm công suất, HL Shipping khuyến nghị các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chủ động triển khai ngay 3 giải pháp thực tiễn sau:

1. Khóa dung tích chỗ và xác nhận cấp vỏ rỗng trước tối thiểu 2 đến 3 tuần

Chủ hàng tuyệt đối không nên chờ sát ngày xuất xưởng mới liên hệ đặt booking trên thị trường giao ngay. Hãy làm việc chặt chẽ với các đơn vị giao nhận forwarder có hợp đồng dịch vụ lớn (Service Contract) với các liên minh hãng tàu để xác nhận dung tích cấp chỗ (space allocation) bằng văn bản trước ít nhất 14 đến 21 ngày. Đồng thời, cần yêu cầu xác nhận trước về khả năng cấp vỏ rỗng 40ft HC tại các bãi depot nội địa để tránh tình trạng có booking nhưng không lấy được vỏ container đóng hàng.

2. Đàm phán mở rộng thời hạn miễn phí lưu cont và bãi DEM DET lên 14 đến 21 ngày

Trong bối cảnh lịch trình tàu biển có độ biến động cao và nguy cơ dồn toa tại cảng chuyển tải thường xuyên xảy ra, việc sở hữu thời gian miễn phí lưu bãi lưu cont (Free time DEM/DET) tiêu chuẩn 5–7 ngày là cực kỳ rủi ro. Doanh nghiệp cần yêu cầu đại lý vận tải đàm phán với hãng tàu ngay từ khi phát hành booking để nâng thời gian miễn phí lên 14 đến 21 ngày tại cảng đến ở Mỹ và châu Âu. Đây là tấm lá chắn tài chính quan trọng giúp doanh nghiệp không bị bất ngờ trước các hóa đơn phạt lưu container hàng nghìn USD.

3. Phân bổ linh hoạt chuỗi vận tải đa phương thức và chia nhỏ đợt hàng

Đối với các đơn hàng quan trọng có hạn giao gấp, thay vì dồn toàn bộ vào một lô hàng FCL lớn trên một chuyến tàu duy nhất, doanh nghiệp nên chia nhỏ thành 2–3 đợt gửi hoặc kết hợp giải pháp gom hàng lẻ LCL để phân tán rủi ro. Trong trường hợp hàng hóa bị rớt tàu biển mà thời hạn giao hàng cận kề, doanh nghiệp có thể trích một phần tỷ trọng hàng cấp thiết để chuyển hướng sang dịch vụ vận tải hàng không nhằm bảo đảm uy tín hợp đồng với đối tác quốc tế.

—

Nguồn tham khảo quốc tế (Sources)

• Drewry Maritime Research: Cancelled Sailings Tracker & World Container Index Report (Published September 18, 2026).
• The Loadstar: Carrier Blank Sailings Strategy and Capacity Discipline Ahead of Golden Week (September 2026).
• Container News: Global Shipping Alliances Announce Service Suspensions on Transpacific and Asia-Europe Lanes (September 2026).
• Shanghai Shipping Exchange (SSE): Shanghai Containerized Freight Index & Port Congestion Index (September 2026).

Về chúng tôi

HL Shipping Co.,Ltd là một đơn vị giao nhận vận tải có trụ sở tại Hồ Chí Minh, Việt Nam. Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vân tải biển và hàng không. Chúng tôi tự tin là địa chỉ lý tưởng để cung cấp các dịch vụ vận tải hàng hóa, logistics. Đáp ứng được mọi yêu cầu của Quý Khách. Nếu bạn cần hỗ trợ gì về khai báo hải quan, vận tải hàng hóa nội địa…. Thì gọi ngay HLshipping để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí.

• Địa chỉ: Tầng 3, Tòa nhà Bảo Minh, 217 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Xuân Hoà, Quận 3, Tp.Hồ Chí Minh
• Phone: +84 28 39956117 
• Email: info@hlshipping.com
• Fanpage: Fb/hlshipping.com.vn
• Google review: https://g.page/hlshipping?gm