USTR Section 301 Điều Tra Việt Nam: 3 Ngành Xuất Khẩu Có Rủi Ro Cao Nhất Cần Chuẩn Bị Ngay

Hơn 60% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ đang nằm trong các ngành bị Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) điều tra. Đây không phải cảnh báo xa vời — hạn chót nộp ý kiến phản hồi chính thức là ngày 15/4/2026, và các phiên điều trần công khai đã được lên lịch bắt đầu từ cuối tháng 4.

Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam, đây là thời điểm cần nắm rõ: ngành mình đang đứng ở đâu trong tầm nhìn của USTR — và cần chuẩn bị gì để giảm thiểu rủi ro cho các lô hàng sắp tới.

Bối Cảnh: Hai Cuộc Điều Tra Cùng Lúc

Ngày 11 và 12 tháng 3 năm 2026, USTR khởi xướng hai cuộc điều tra riêng biệt theo Mục 301 (Section 301) của Đạo luật Thương mại Hoa Kỳ 1974, nhắm vào 16 và 60 nền kinh tế trên toàn cầu. Việt Nam có mặt trong cả hai danh sách.

Điều tra thứ nhất (khởi xướng 11/3): Tập trung vào cáo buộc dư thừa công suất sản xuất có chủ đích, khiến hàng hóa tràn vào thị trường Mỹ với giá cạnh tranh bất công. Mười sáu nền kinh tế bị điều tra bao gồm EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Việt Nam.

Xem thêm: Thuế Nhập Khẩu Hàng Hóa Từ Việt Nam Vào Mỹ Năm 2026

Điều tra thứ hai (khởi xướng 12/3): Tập trung vào thực thi quy định cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức, theo Đạo luật Ngăn chặn Lao động Cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ (UFLPA). Sáu mươi quốc gia và vùng lãnh thổ bị liệt kê, trong đó có Việt Nam.

Theo VietnamPlus, Bộ Công Thương Việt Nam khẳng định đang phối hợp chặt chẽ với phía Mỹ để cung cấp thông tin và làm rõ chính sách, nhằm bảo vệ quan hệ thương mại ổn định giữa hai nước.

3 Ngành Có Rủi Ro Cao Nhất

Không phải tất cả doanh nghiệp đều chịu rủi ro như nhau. Dựa trên cơ cấu xuất khẩu sang Mỹ và các ngành trọng điểm được USTR nhắm đến, ba nhóm hàng cần chú ý đặc biệt:

1. Dệt May và Da Giày

Đây là nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam sang thị trường Mỹ. Ngành này đối mặt với rủi ro kép: vừa bị xem xét dưới góc độ dư thừa công suất, vừa nằm trong danh mục kiểm tra tuân thủ tiêu chuẩn lao động.

Theo số liệu từ các cơ quan thống kê thương mại, dệt may và da giày chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng kim ngạch xuất khẩu VN sang Mỹ. Rủi ro cụ thể: lô hàng có thể bị Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) yêu cầu bổ sung hồ sơ chứng minh chuỗi cung ứng không sử dụng lao động cưỡng bức tại khâu nguyên liệu đầu vào.

Doanh nghiệp cần: Rà soát hồ sơ nhà cung cấp nguyên liệu, đặc biệt vải và phụ kiện nhập từ Trung Quốc. Chuẩn bị sẵn tài liệu minh bạch chuỗi cung ứng (Supply Chain Due Diligence).

2. Điện Tử, Linh Kiện và Lắp Ráp

Đây là ngành chịu mức độ kiểm tra cao nhất từ điều tra dư thừa công suất. USTR lo ngại một phần hàng hóa điện tử được lắp ráp tại Việt Nam thực chất sử dụng linh kiện và module sản xuất từ Trung Quốc — tức là hàng Trung Quốc “chuyển tải” qua VN để né các mức thuế cao hơn.

Theo Vietnam-Briefing, doanh nghiệp trong ngành điện tử cần chuẩn bị hồ sơ chứng minh tỷ lệ nội địa hóa đáp ứng quy tắc xuất xứ (Rules of Origin). Lô hàng không có chứng từ đầy đủ có nguy cơ bị “hold” tại cảng Mỹ để xác minh thêm — đây là tình huống gây chậm trễ giao hàng và tăng chi phí lưu kho đáng kể.

Doanh nghiệp cần: Kiểm tra tỷ lệ hàm lượng giá trị nội địa (Local Value Content); đảm bảo C/O Form A hoặc các chứng nhận xuất xứ được cấp chính xác và đầy đủ theo từng thị trường đích.

Xem thêm: Phụ Phí Rủi Ro Chiến Tranh (War Risk Surcharge) Là Gì?

3. Đồ Gỗ và Nội Thất

Ngành gỗ Việt Nam là một trong những nhóm hàng xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhất vào Mỹ trong vài năm gần đây. Chính sự tăng trưởng nhanh này khiến ngành trở thành mục tiêu kiểm tra kỹ hơn: USTR muốn xác nhận gỗ nguyên liệu đầu vào không vi phạm quy định về khai thác bất hợp pháp.

Theo hklaw.com, các doanh nghiệp sản xuất gỗ xuất khẩu cần lưu trữ đầy đủ hồ sơ nguồn gốc gỗ nguyên liệu, phù hợp với yêu cầu của Đạo luật Lacey (Lacey Act).

Doanh nghiệp cần: Xác nhận lại hợp đồng mua gỗ nguyên liệu; lưu đầy đủ giấy tờ nguồn gốc khai thác hợp pháp từ nhà cung cấp.

Lịch Trình Điều Tra — Thời Điểm Quan Trọng Cần Biết

Cuộc điều tra chưa tự động dẫn đến thuế quan mới. Tuy nhiên, nếu USTR xác định có hành vi thương mại không công bằng sau điều trần, các biện pháp đáp trả — thường là thuế bổ sung hoặc hạn chế nhập khẩu — có thể được áp dụng trong vài tháng tiếp theo.

Khuyến Nghị Từ Góc Độ Logistics

Bước 1 — Rà soát hồ sơ xuất xứ: Kiểm tra toàn bộ C/O hiện đang sử dụng. Đặc biệt lưu ý: từ tháng 5/2026, Bộ Công Thương VN cũng sẽ thay đổi thủ tục cấp C/O — cập nhật ngay để tránh sai sót.

Bước 2 — Minh bạch chuỗi cung ứng: Chuẩn bị bộ tài liệu truy xuất chuỗi cung ứng từ nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm. Đây là yêu cầu ngày càng phổ biến không chỉ từ phía Mỹ mà cả EU, Nhật Bản.

Bước 3 — Theo dõi kết quả điều trần: Sau ngày 28/4 và 5/5, các kết luận ban đầu từ USITC sẽ định hình rõ hơn nguy cơ thuế quan bổ sung. Đây là thời điểm để đánh giá lại kế hoạch vận chuyển quý 3/2026.

Kết Luận

Section 301 không phải câu chuyện của riêng nhà xuất khẩu — nó ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ chuỗi logistics từ nhà máy, forwarder đến cảng đích. Chuẩn bị hồ sơ kỹ từ bây giờ là cách tiết kiệm chi phí hiệu quả nhất — vì một lô hàng bị “hold” tại cảng Mỹ, chi phí lưu kho phát sinh mỗi ngày không nhỏ.

Nếu doanh nghiệp cần tư vấn về hồ sơ xuất xứ, thủ tục C/O hoặc kế hoạch vận chuyển phù hợp, HL Shipping sẵn sàng đồng hành.

Nguồn tham khảo: USTR Federal Register (11/3/2026), VietnamPlus, Vietnam-Briefing, hklaw.com, KPMG.

Về chúng tôi

HL Shipping Co.,Ltd là một đơn vị giao nhận vận tải có trụ sở tại Hồ Chí Minh, Việt Nam. Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vân tải biển và hàng không. Chúng tôi tự tin là địa chỉ lý tưởng để cung cấp các dịch vụ vận tải hàng hóa, logistics. Đáp ứng được mọi yêu cầu của Quý Khách. Nếu bạn cần hỗ trợ gì về khai báo hải quan, vận tải hàng hóa nội địa…. Thì gọi ngay HLshipping để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí.

• Địa chỉ: Tầng 3, Tòa nhà Bảo Minh, 217 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Xuân Hoà, Quận 3, Tp.Hồ Chí Minh
• Phone: +84 28 39956117 
• Email: info@hlshipping.com
• Fanpage: Fb/hlshipping.com.vn
• Google review: https://g.page/hlshipping?gm